Transformatie en communicatie: wanneer woorden projecten doen mislukken

Victor wil een aantal veranderingen in zijn afdeling aankondigen. Hij heeft uren besteed aan de voorbereiding van 58 slides om de doelstellingen uiteen te zetten, de nieuwe structuur uit te leggen en de beweegredenen voor de verandering scherp te stellen. Kortom, Victor is zeer tevreden over zijn presentatie en zijn baas ook.

Op de dag van de aankondiging hebben de medewerkers van Victor geluisterd. In een oorverdovende stilte.

Stilte,  de eerste vorm van verzet

Victor is in de weken die volgden zijn project blijven “verdedigen”. Altijd met dezelfde woorden, dezelfde ideeën, dezelfde concepten.

Zes maanden later is het project nog steeds niet operationeel. Drie werknemers zijn vertrokken. Er zijn nog steeds gaten in de structuur. Niets gaat goed. Het moreel van de troepen is laag. En Victor denkt er ook serieus over om het bedrijf te verlaten. ‘Ze willen niet veranderen’, zei hij tegen zijn baas.  ‘Ze willen het niet begrijpen’. ‘Ze verzetten zich’.

Woorden en cijfers

De presentatie van 3.400 woorden, 27 tabellen en grafieken heeft blijkbaar de medewerkers niet overtuigd. Erger nog, ze heeft twijfel gebracht bij de werknemers. Want het verhaal dat Victor vertelde ging over hem, het management en het bedrijf. Niet over zijn eigen medewerkers zelf. Ze hebben zich van meet af aan uitgesloten gevoeld.

De dag van de presentatie nam het project meteen een slechte wending. Wat volgde is de kroniek van een voorspelde mislukking.

Victor wist niet:

  • Dat woorden mentale beelden creëren, geproduceerd door onze hersenen…
  • Dat alleen sterke mentale beelden, die in ons resoneren, ons doen ‘bewegen’…omdat ze een beroep doen op ons verstand, maar ook op de emotie die we voelen
  • Dat een door werknemers goed beleefde emotie de deur opent naar vertrouwen en betrokkenheid, een vereiste voor elke verandering
  • Dat de meeste ‘management’ woorden die gewoonlijk in communicatie tijdens transformaties worden gebruikt, niet kunnen overtuigen door hun gebrek aan inhoud en menselijk gevoel: kortom, ze creëren niet de mentale beelden die effect zullen hebben.

Overtuigen is woorden laten spreken

Victor heeft zich opgegeven voor een cursus ‘overtuigende communicatie’. Hij wil leren hoe hij de woorden kan gebruiken die de juiste mentale beelden oproepen om werknemers bij veranderingen te betrekken. Kortom, hij wil leren communiceren voor hen, niet voor zichzelf.

Hij is bereid zijn klassieke manager ‘lexicon’ voor goed te verlaten omdat het niet werkt. Uitgaande van wat zijn medewerkers voelen, zal hij zich concentreren op de ‘zinvolle’ woorden, de mentale beelden die zijn team kunnen doen evolueren.

Kortom, Victor zal leren overtuigend communiceren!

Hij heeft zichzelf tot taak gesteld de volgende veranderingsmissie tot een succes te maken. Omdat hij van werkgever is veranderd. En er wacht hem een groot transformatieproject.

Als u in uw beroepsleven moet communiceren, maak dan de Victor in u wakker… u zult versteld staan van het resultaat!

Barry Callebaut en Ferrero opnieuw in productie. Wat leren we uit de chocolade crisis?

Een crisis is altijd de ultieme test om de ware ziel van een bedrijf bloot te leggen.

Salmonellabesmettingen komen veelvuldig voor in België maar de meerderheid haalt nooit het nieuws. Heel af en toe komt er een bericht in de krant om een terugroep actie aan te kondigen. Niet zo bij Ferrero.

De kern van crisis-communicatie: WAARDEN!

De belangrijkste component van elke crisis-communicatie bestaat er in om de attitude van het bedrijf te tonen tegenover een maatschappelijke waarde die door de crisis in het gedrang komt. In dit geval, de gezondheid van de consumenten en meer bepaald van de kinderen die het slachtoffer zijn geweest van de besmetting door Salmonella.

In onze crisis masterclass en media training leren onze klanten om hun communicatie vanaf de eerste minuut op deze waarden te richten.

Veiligheid en gezondheid zijn algemene waarden die voor alle menselijke activiteiten gelden. De bescherming van families als hoeksteen van de maatschappij staat eveneens aan de top evenals ethisch handelen en de bescherming van het milieu. Deze waarden zijn als het ware universeel.

Verdere waarden zijn het recht van de consumenten om degelijke producten en diensten te krijgen alsook correcte informatie er over. Ook de bescherming van de zwakkeren en het recht op werk maken deel uit van de reeks. Dit is bijvoorbeeld heel actueel binnen het immigratiethema.

Kwaliteit van leven is de laatste jaren sterk toegenomen als waarde, Onder meer het zoeken naar evenwicht tussen het privé- en professioneel leven. Ook cultuur is een waarde, en dan specifiek de lokale cultuur. Plaatselijke normen en gewoontes die bepalend zijn voor de manier waarop gemeenschappen met elkaar omgaan.

De wet van Murphy 

Een paar weken na Ferrero sloeg de salmonella crisis ook bij chocoladeproducent Barry Callebaut toe. Het bedrijf reageerde kordaat, en liet met een duidelijke communicatie geen twijfel over haar aanpak om de consument te beschermen.

Een bedrijf kan positief uit een crisis komen indien zij om deze maatschappelijke waarden geeft en er ook naar handelt. In het geval van Ferrero hebben wij alleen maar het oorverdovend lawaai van stilte gehoord. De perfecte storm die vermeden had kunnen worden.

Entropie en wanorde: het lot van alle menselijke ondernemingen?

Ze is daar, overal, altijd. Ze beïnvloedt je privé- en beroepsleven.

Ze is weinig bekend en weinig bestreden. Toch verbruikt ze veel energie.

Haar naam? ENTROPIE.

Entropie is een natuurlijk en onomkeerbaar fenomeen. De energie die aanvankelijk in een systeem aanwezig is, wordt getransformeerd en ‘gaat weg’.

Entropie komt tot ons vanuit de fysica, maar is ook perfect zichtbaar in het bedrijfsleven.

Om het eenvoudig te houden: wat gestructureerd is, wordt gedestructureerd, wat georganiseerd is, wordt gedesorganiseerd, wat bedacht is, wordt vergeten, voortdurend en op natuurlijke wijze.

Niemand ontsnapt hieraan.

Hoe vechten we tegen entropie? We geven een paar voorbeelden.

➡️ Wil u feedback in uw team aanmoedigen? Zet het onderwerp systematisch op de agenda van uw teamvergaderingen.

➡️ Wil u het aantal ongevallen op het werk verminderen? Vraag uw medewerkers na veiligheidstrainingen om regelmatig persoonlijk met collega’s de situatie op de vloer door te nemen.

➡️ Start u een project? Indien het lang zal duren overweeg vanaf het begin om een reserve aan “nieuw bloed” te hebben en bouw tijdig de “reserves” in het projectteam op.

Strijden tegen entropie ligt binnen ieders bereik.

1️⃣  Accepteer dat het universeel en onontkoombaar is.

2️⃣  Maak je collega’s bewust van het bestaan ervan.

3️⃣  Wees bewust van de effecten ervan op de mensen om je heen en op jezelf.

Het Square Circle team begeleidt mensen en organisaties bij groei, ontwikkeling en transformatie. Het ondersteunen van de ondernemingsdynamiek is één van onze grote passies.

Een vernieuwende aanpak: hoe de reden van bestaan, de visie en de waarden van een onderneming ontwikkelen in symbiose met het personeel?

Antonissen Development Group is een dynamische vastgoedgroep die stedelijke locaties met uitzonderlijk potentieel selecteert en de voorkeur heeft om bestaande panden te transformeren in hoogwaardige, moderne gebouwen die voor iedereen toegankelijk zijn.

De onderneming wenst haar groei te ondersteunen door zich op de markt te onderscheiden met een dynamische visie op haar activiteit. Maar dat is niet alles. Antonissen wil al haar medewerkers bij deze oefening betrekken namelijk de ontwikkeling van een motiverende bestaansreden (de ‘missie’), een inspirerende visie en sterke bedrijfswaarden.

Een uitdaging?

Het betrekken van alle personeelsleden bij een dergelijk project lijkt op het eerste gezicht een utopie. Toch is de onderneming erin geslaagd dit met uitstekende resultaten te bereiken. Na twee dagen werken in kleine groepen waren alle doelstellingen bereikt.

Welke lessen kunnen uit dit proces worden getrokken?

Is het zinvol om het personeel te betrekken bij het creëren van een visie? Is dat niet de taak van het management?

Betrokkenheid van alle medewerkers  is een onbetwistbare troef, zoals de ervaring telkens weer aantoont. In deze case konden we het voltalige team van 30 personeelsleden in één workshop samen aan het werk zetten. Voor grotere organisaties bevelen wij aan om ook buiten het strikte kader van het management te treden door gemengde werkgroepen te organiseren die de verschillende lagen van het bedrijf weerspiegelen. Ook hier zijn de resultaten verrassend rijk en inzichtelijk. Uiteindelijk is het natuurlijk altijd het management dat het verrichte werk valideert.

Wat moet je doen om resultaten te halen?

Zorgvuldige voorbereiding en voortdurende coaching tijdens de workshop zijn essentieel. Elke groep heeft een piloot die goed is voorbereid om de hele oefening in goede banen te leiden. Square Circle zorgt voor de gerichte aanpak en facilitatie tijdens de sessies.

Wat als voorstellen van het personeel niet worden overgenomen? Dit kan het personeel demotiveren!

De praktijk leert ons dat het resultaat van het groepswerk uiterst relevant is en rijk aan strategische inzichten en voorstellen. Het management was altijd onder de indruk en verheugd over de kwaliteit van het werk.

Wat gebeurt er als alles is gevalideerd? De verwachtingen zijn hoog!

Nu Missie, Visie en Waarden op papier staan willen we actie nemen om dit ook echt tot leven te brengen en te integreren in onze dagdagelijkse werking. Hier werd de Results Roadmap ingezet om op een gedecentraliseerde maar gesynchroniseerde manier  concrete acties uit te voeren.

Dit alles wordt omlijst door dynamische en mobiliserende communicatie. Aangezien er een brede deelname was aan de totstandkoming van de visie, zien we in de teams nadien een grote inzet om de visie te verwezenlijken.

Mijn afdeling is aan het veranderen, kan een dergelijke oefening worden gedaan om alle werknemers opnieuw op onze doelstellingen te richten?

Wij bevelen dit ten zeerste aan. De bestaansreden van een dienst kan ongewijzigd blijven, maar de visie op zijn activiteit kan sterk evolueren. In de wetenschap dat een visie een reeks ambitieuze maar concrete doelstellingen is die in een bepaalde periode moeten worden verwezenlijkt, is het samen opbouwen ervan de beste manier om werknemers te motiveren deze visie te verwezenlijken.

Hoe de coronacrisis uw ware bedrijfscultuur aan het licht brengt

De voorbije anderhalf jaar heeft de Covid-19-pandemie onze wereld op veel manieren zwaar getroffen. Heel wat alledaagse dingen die we vóór de pandemie vanzelfsprekend vonden, waren dat plots niet meer. Deze disruptieve periode heeft bedrijven voor enorme uitdagingen gesteld. De Covid-19-pandemie was voor velen het ‘black swan event’* dat niemand verwacht had en dat geleid heeft tot een enorme mentaliteitswijziging en verandering in de manier waarop de wereld werkt.

Wanneer je met een zware bus op de weg rijdt en er plotseling een zwarte zwaan oversteekt, is de kans groot dat je het dier niet kunt ontwijken. Als je daarentegen met een motorfiets of fiets rijdt, zul je wellicht beginnen te zigzaggen, maar er mogelijk toch in slagen om in het zadel te blijven. Hoewel veel CEO’s en managers grote inspanningen hebben geleverd om hun bedrijfsbenadering aan te passen en hun korte- en middellangetermijnstrategie bij te sturen, en onmiddellijk actie hebben ondernomen om deze nieuwe uitdagingen aan te pakken en niet tegen de vlakte te gaan, is meer dan ooit aangetoond dat de impact van de bedrijfscultuur groot is. Hoe heeft úw bedrijfscultuur u geholpen of belemmerd in deze ongeziene tijden?

De manier waarop mensen handelen en met elkaar omgaan als er geen regels zijn die hen vertellen wat ze moeten doen, dat is waar Cultuur om draait

Een bedrijfscultuur kan worden gedefinieerd als een aantal gedeelde waarden, overtuigingen, doelen en praktijken die een organisatie kenmerken. Ze verwijst naar de houding en het gedrag van een bedrijf en de mensen die er werken, en komt tot uiting in de manier waarop de mensen in de organisatie met elkaar omgaan, de waarden die ze nastreven en de beslissingen die ze nemen.

Als u zich afvraagt wat uw bedrijfscultuur inhoudt, maak dan de balans op van wat u tijdens deze crisis hebt gezien. Hoe hebben de mensen in uw bedrijf gereageerd op de veranderingen waarmee ze werden geconfronteerd? Hebben ze hun energie gestoken in een collectieve zoektocht naar de beste manier om ermee om te gaan of heeft elke afdeling, elk team of zelfs elke individuele medewerker zijn eigen problemen opgelost, zo goed en zo kwaad als het kon? Legden ze de nodige creativiteit en ruimdenkendheid aan de dag of treurden ze vooral om wat niet meer op de gebruikelijke manier kon? Hebben uw leiders manieren gevonden om hun teams gemotiveerd en betrokken te houden toen de bedrijfsresultaten bergaf gingen en/of ze geconfronteerd werden met nog meer werk en druk? Heerste er een klimaat van vertrouwen en betrokkenheid of kregen leiders door al het verplichte telewerk vooral het gevoel dat ze de controle kwijt waren?

Ik heb fantastische voorbeelden gezien van bedrijfswaarden die nog sterker dan voorheen tot leven kwamen:

  • Vastbesloten om hun klanten te helpen, installeerden verkoopmedewerkers demo-apparatuur in hun eigen garage en hielden ze van thuis uit virtuele demovergaderingen met klanten
  • Productie-operatoren wendden samen met Health & Safety-instructeurs al hun creativiteit aan om de productie op een veilige manier draaiende en de medewerkers gezond te houden
  • IT-teams namen hun verantwoordelijkheid en gingen tot het uiterste om iedereen in de organisatie uit te rusten voor telewerk
  • Managers empowerden hun teamleden en zochten samen naar de beste manier om problemen op te lossen, samen te werken en als team met elkaar verbonden te blijven
  • Organisaties vonden hun trainingsbenadering opnieuw uit en voerden een nieuwe leercultuur in, toegankelijk voor alle medewerkers

Anderzijds heb ik ook voorbeelden gezien waar bedrijfswaarden zoals verantwoordelijkheid of vertrouwen dode letter bleven of diep ingewortelde praktijken de overhand namen op de gewenste culturele waarden.

In tijden van crisis komt de ware cultuur van een bedrijf aan de oppervlakte. Deze heeft een enorme impact op de manier waarop de organisatie op de situatie reageert. Het is de moeite waard om hier enkele lessen uit te trekken. 

Maak van deze ervaring gebruik om samen met uw teams terug te blikken. Wat kunt u eruit leren? Welke bedrijfswaarden die u op uw website vernoemt en op elk intern evenement promoot, hebben de afgelopen maanden op alle niveaus in uw organisatie hun ware gelaat getoond? Welke gedragingen en houdingen hebben u het meest geholpen om de spreekwoordelijke zwarte zwaan op de weg te ontwijken? Met welke praktijken moet u in de toekomst komaf maken om sterke prestaties te blijven neerzetten?

Black swan events zijn zó zeldzaam dat ze bijna nooit voorkomen. Misschien is het tijd om deze definitie opnieuw te bekijken. Kijk vooruit en vraag u af welke nieuwe problemen u kunt tegenkomen en een verstorend effect kunnen hebben, zoals de reeds groeiende bevoorradingsproblemen, toenemend ziekteverzuim en personeelsverloop, extreme weersomstandigheden of andere natuurrampen. Vandaag is een goed moment om uw bedrijfspraktijken en -cultuur verder te ontwikkelen, zodat u opgewassen bent tegen toenemende bedreigingen. En vraag uzelf af: hoe comfortabel ben ik met oncomfortabel zijn?

*Hoewel de auteur van ‘The Black Swan’, Nassim Nicholas Taleb, stelt dat epidemiologen al vele jaren waarschuwen voor een pandemie en de uitbraak van Covid-19 bijgevolg geen black swan event is, erkent hij dat wat voor sommigen een zwarte zwaan is, dat voor anderen misschien niet is.

An Dewaele wordt partner bij Square Circle

An Dewaele, voormalig CHRO van Barco, wordt partner bij Square Circle en voegt daarmee een ruime expertise toe aan het team in het vervullen van een gezamenlijke missie: bedrijfsgerichte HR-oplossingen aanbieden die het verschil maken in een steeds vluchtigere, mobielere en complexere wereld

An heeft meer dan 30 jaar HR-ervaring bij internationale bedrijven, waar ze verschillende senior HR-functies bekleedde in meerdere Europese en wereldwijde rollen in de automobiel- en hightech-sector, zowel in België als in Zweden.

An Dewaele: “Een strategie met succes uitvoeren is wat een bedrijf maakt of kraakt. Daarbij draait alles om cultuur, leiderschap, betrokkenheid en talent. Gedurende mijn carrière heb ik verschillende transformaties begeleid door te werken met deze sleutelelementen, die een cruciale rol spelen in de prestaties en de groei van een bedrijf. Binnen Square Circle zal ik in de eerste plaats bedrijven ondersteunen bij het aanboren van hun menselijk potentieel met als doel een sterk draagvlak te creëren om ook op lange termijn resultaten neer te kunnen zetten.”

An was de voorbije decennia betrokken bij zowat alle mogelijke HR-activiteiten op operationeel en strategisch niveau. Ze heeft een passie voor leiderschap, talent, cultuur, teamprestaties en betrokkenheid van werknemers. Ze werkte zowel in lokale vestigingen als in hoofdkantoren en multiculturele omgevingen enkent en begrijpt de verschillende dynamieken die spelen in organisaties en die niet mogen genegeerd worden.

An Dewaele: “In de snel veranderende wereld van vandaag moet je de organisatiecultuur actief beheren. Het bepaalt immers hoe je bedrijf zich gedraagt en resultaten nastreeft. Om het volledige menselijk potentieel te benutten, moet het stimuleren van leiderschap en talent en het coachen van leiders – zodat ze een cultuur van betrokkenheid kunnen opbouwen – hoog op de agenda van elk managementteam staan. Elk bedrijf is anders en moet zelf kijken wat het beste werkt. Er is geen magische formule die eenzijdig kan worden toegepast. Daarom is het mijn prioriteit bij Square Circle om mijn ervaring te delen en organisaties als een echte ‘compagnon de route’ te helpen om hun menselijk potentieel doeltreffend en krachtdadig te ontwikkelen.”

De diensten die An bij Square Circle zal leveren, zijn gericht op de volgende onderwerpen:

  • Ontplooiing van leiders en talenten door middel van hands-on training, mentoring en coaching op maat.
  • Versnelde ontwikkeling van een productieve werkrelatie tussen nieuwe leiders en hun team door middel van workshops voor leiderschapsassimilatie.
  • Stimulering van het leren met en van anderen door middel van Self Managed Learning, een krachtige methode die vertrekt vanuit concrete en reële situaties waarmee mensen in hun werk worden geconfronteerd.
  • Coaching van leiders om betrokkenheid op te bouwen, hen tools te geven om naar hun teams te luisteren en een gedeelde visie en manier van werken te definiëren die onderschreven wordt door  alle teamleden en waar ze met trots aan bijdragen.
  • Ondersteuning bij de transformatie van de organisatiecultuur door woorden om te zetten in daden en de nieuwe cultuur tot leven te brengen.

Square Circle werd opgericht in 2002 en reikt praktische expertise aan op het gebied van bedrijfsgerichte ‘People solutions’ en communicatie. Dat gebeurt met een pragmatische aanpak en leidt tot succesvolle transformatieprojecten, constructieve sociale betrekkingen, een sterke bedrijfscultuur, preventie van operationele risico’s, crisismanagement en geëngageerde medewerkers als belangrijke drijfveren voor uitmuntende prestaties.